Η ορμονοθεραπεία με οιστρογόνα συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο Αλτσχάιμερ

Η αντιμετώπιση της νόσου Αλτσχάιμερ και της άνοιας αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία στην Ελλάδα και διεθνώς. Μια νέα εκτενής επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό Neurology της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας φέρνει στο φως σημαντικά δεδομένα για τη σχέση της ορμονικής θεραπείας με την εγκεφαλική υγεία. Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τη Δρ Jennifer Bruno από το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, οι γυναίκες που λάμβαναν θεραπεία μόνο με οιστρογόνα σε μεγαλύτερη ηλικία εμφανίζουν λιγότερα σημάδια Αλτσχάιμερ στον εγκέφαλο και μειωμένο κίνδυνο άνοιας, βάσει στοιχείων από περισσότερες από 21.000 συμμετέχουσες.

Τα ευρήματα των νεκροψιών και των βιοδεικτών

Η μελέτη ανέλυσε ιατρικά δεδομένα 21.462 γυναικών. Από αυτές, οι 1.953 είχαν λάβει ορμονοθεραπεία, ξεκινώντας κατά μέσο όρο μετά την ηλικία των 70 ετών, ενώ οι 19.509 δεν είχαν λάβει. Οι συμμετέχουσες παρακολουθήθηκαν για περίπου τρία έως πέντε χρόνια, με μέση ηλικία έναρξης της παρακολούθησης τα 71 έτη.

Σε ένα δείγμα 2.959 γυναικών που υποβλήθηκαν σε νεκροψία μετά θάνατον (σε μέση ηλικία 82 ετών), οι ερευνητές εξέτασαν τρία βασικά χαρακτηριστικά της νόσου Αλτσχάιμερ: τις πλάκες αμυλοειδούς-βήτα, τις νευροϊνιδιακές δεσμίδες πρωτεΐνης tau και τις νευριτικές πλάκες. Μεταξύ των γυναικών που είχαν λάβει ορμονοθεραπεία, το 18% δεν εμφάνισε κανένα σημάδι της νόσου στον εγκέφαλο, έναντι 10% όσων δεν είχαν λάβει θεραπεία. Παράλληλα, το 40% των χρηστών ορμονοθεραπείας εμφάνισε και τα τρία σημάδια, σε σύγκριση με το 51% των μη χρηστών.

Μετά την προσαρμογή για παράγοντες όπως η ηλικία, η εκπαίδευση, η γενετική, η φυλή και η υπέρταση, η χρήση ορμονοθεραπείας συνδέθηκε με 35% χαμηλότερες πιθανότητες εμφάνισης αλλοιώσεων Αλτσχάιμερ στον εγκέφαλο.

Επιπλέον, σε ξεχωριστή ανάλυση 728 γυναικών που υποβλήθηκαν σε εξετάσεις βιοδεικτών όσο βρίσκονταν στη ζωή, τα επίπεδα αμυλοειδούς στο αίμα και το εγκεφαλονωτιαίο υγρό έδειξαν ότι οι γυναίκες που λάμβαναν ορμόνες είχαν λιγότερη συσσώρευση αμυλοειδούς στον εγκέφαλο. Η θεραπεία συνδέθηκε επίσης με 39% χαμηλότερες πιθανότητες κλινικής διάγνωσης άνοιας, καθώς και με λιγότερα προβλήματα μνήμης και καθημερινής λειτουργικότητας.

Πώς εξηγούνται οι διαφορές με τη σημερινή ιατρική πρακτική

Η μελέτη εστιάζει αποκλειστικά στη θεραπεία μόνο με οιστρογόνα, καθώς παλαιότερες έρευνες είχαν υποδείξει ότι ο συνδυασμός οιστρογόνων με προγεστερόνη ενδέχεται να αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας. Στη σύγχρονη ιατρική πρακτική, η θεραπεία μόνο με οιστρογόνα χορηγείται συνήθως μόνο σε γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε υστερεκτομή, λόγω του κινδύνου καρκίνου του ενδομητρίου.

Ένας σημαντικός περιορισμός της έρευνας έγκειται στο γεγονός ότι οι γυναίκες που μελετήθηκαν ξεκίνησαν την ορμονοθεραπεία δεκαετίες πριν, σε μέση ηλικία 70 ετών. Αντίθετα, η σημερινή ιατρική πρακτική συνιστά την έναρξη της ορμονοθεραπείας στα τέλη της δεκαετίας των 40 ή στις αρχές των 50 και τη διακοπή της πριν από την ηλικία των 60 ετών.

Τι σημαίνουν τα αποτελέσματα για τη μελλοντική πρόληψη

Για τους γιατρούς και τους ασθενείς, τα ευρήματα αυτά προσφέρουν πολύτιμα στοιχεία για την κατανόηση της σχέσης μεταξύ των γυναικείων ορμονών και της υγείας του εγκεφάλου, χωρίς όμως να μεταφράζονται σε άμεση αλλαγή των θεραπευτικών οδηγιών.

Όπως υπογράμμισε η Δρ Bruno, απαιτείται περισσότερη έρευνα πριν διαμορφωθούν νέες συστάσεις για τις γυναίκες σχετικά με τη χρήση ορμονών και την προστασία του εγκεφάλου. Η μελέτη ήταν παρατηρησιακή, πράγμα που σημαίνει ότι αποδεικνύει στατιστική συσχέτιση και όχι άμεση σχέση αιτίου και αποτελέσματος. Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το Εθνικό Ινστιτούτο Γήρανσης των ΗΠΑ.

Ποια είναι η γνώμη σας για τα νέα ευρήματα γύρω από τον ρόλο της ορμονοθεραπείας στην υγεία του εγκεφάλου; Μοιραστείτε τις σκέψεις σας στα σχόλια.