Μόλις τέσσερις στις δέκα υγειονομικές δομές παγκοσμίως πληρούν τις βασικές προδιαγραφές υγιεινής και αποχέτευσης, ενώ το 11% δεν διαθέτει καμία απολύτως σχετική υπηρεσία, σύμφωνα με νέα έκθεση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Τα στοιχεία που έδωσαν στη δημοσιότητα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και η UNICEF αποτυπώνουν για πρώτη φορά σε παγκόσμια κλίμακα τις ελλείψεις σε τουαλέτες και εγκαταστάσεις υγιεινής εντός των νοσοκομείων και των κλινικών. Η κατάσταση κρίνεται ιδιαίτερα ανησυχητική για τις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές του πλανήτη, όπου οι βασικές υποδομές καθαριότητας παραμένουν ανεπαρκείς για την πρόληψη λοιμώξεων.
- Μόνο το 40% των δομών υγείας διεθνώς διαθέτει επαρκείς και προσβάσιμες εγκαταστάσεις τουαλέτας.
- Πάνω από το 10% των υγειονομικών μονάδων στερείται πλήρως υπηρεσιών αποχέτευσης, εξυπηρετώντας 936 εκατομμύρια ανθρώπους.
- Στην υποσαχάρια Αφρική το ποσοστό κάλυψης πέφτει στο 23%, έναντι 55% στην Κεντρική και Νότια Ασία.
Οι αυστηρές προδιαγραφές και οι μεγάλες περιφερειακές ανισότητες
Η πρώτη αυτή παγκόσμια εκτίμηση βασίστηκε σε δεδομένα από 70 χώρες για τις υπηρεσίες αποχέτευσης. Για να θεωρηθεί ότι μια μονάδα υγείας καλύπτει τις βασικές προδιαγραφές, απαιτείται η ύπαρξη λειτουργικών τουαλετών, συμπεριλαμβανομένης τουλάχιστον μίας αποκλειστικά για το προσωπικό, μίας ξεχωριστής για κάθε φύλο με δυνατότητες εμμηνορροϊκής υγιεινής και μίας προσβάσιμης σε άτομα με περιορισμένη κινητικότητα.
Η έλλειψη βασικών υποδομών υγιεινής σε δομές υγειονομικής περίθαλψης εκθέτει εκατομμύρια ασθενείς και υγειονομικό προσωπικό σε σοβαρούς κινδύνους διασταυρούμενων λοιμώξεων.
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν χαοτικές διαφορές μεταξύ των περιοχών. Ενώ στην Κεντρική και Νότια Ασία το 55% των δομών πληροί τα βασικά κριτήρια, στην υποσαχάρια Αφρική το ποσοστό αυτό υποχωρεί στο 23%. Παράλληλα, περισσότερες από μία στις δέκα μονάδες υγείας παγκοσμίως δεν διαθέτουν καμία απολύτως υπηρεσία αποχέτευσης, επηρεάζοντας 936 εκατομμύρια ανθρώπους.
Προκλήσεις στην καθαριότητα και τη διαχείριση αποβλήτων
Εκτός από τις τουαλέτες, η έκθεση εξέτασε την πρόσβαση σε νερό, την ατομική υγιεινή, την καθαριότητα του περιβάλλοντος και τη διαχείριση αποβλήτων. Το 85% των εγκαταστάσεων διαθέτει βασικές υπηρεσίες ύδρευσης, το 72% παρέχει μέσα ατομικής υγιεινής και το 71% εφαρμόζει βασικές διαδικασίες διαχείρισης υγειονομικών αποβλήτων.
Ωστόσο, στον τομέα της περιβαλλοντικής καθαριότητας —που απαιτεί συγκεκριμένα πρωτόκολλα και εκπαιδευμένο προσωπικό— τα ποσοστά είναι σημαντικά χαμηλότερα. Μόνο το 59% των δομών πληροί αυτά τα κριτήρια, τα οποία θεωρούνται θεμελιώδη για τον έλεγχο των νοσοκομειακών λοιμώξεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία από 54 χώρες, το 18% των υγειονομικών μονάδων, οι οποίες εξυπηρετούν περίπου 1,5 δισεκατομμύριο ανθρώπους, δεν πληροί καμία από τις δύο απαιτήσεις καθαριότητας. Στις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες, το ποσοστό αυτό γίνεται ακόμα πιο χαμηλό, καθώς μόλις το 24% των δομών καλύπτει τις προδιαγραφές καθαριότητας περιβάλλοντος.
Η σημασία της υγιεινής στις υποδομές υγείας
Η διασφάλιση επαρκών συνθηκών υγιεινής στις υγειονομικές δομές αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη δημόσια υγεία. Αυτό σημαίνει ότι χωρίς καθαρές εγκαταστάσεις και αυστηρή τήρηση πρωτοκόλλων, η αποτελεσματικότητα των ιατρικών θεραπειών υπονομεύεται, ενώ αυξάνεται ο κίνδυνος διασποράς ανθεκτικών μικροβίων. Για την επίτευξη των διεθνών στόχων βιώσιμης ανάπτυξης, η αναβάθμιση αυτών των βασικών υποδομών καθίσταται άμεση προτεραιότητα.
