Το ομοσπονδιακό χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών ξεπέρασε για πρώτη φορά στην ιστορία το φράγμα των 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, αντιστοιχώντας περίπου στο 126% του ΑΕΠ της χώρας. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τη διαιώνιση του πολέμου στο Ιράν και τις αυξημένες πληθωριστικές πιέσεις, οδήγησε τις αποδόσεις των αμερικανικών 30ετών ομολόγων πάνω από το 5,3%, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 19 ετών. Προκειμένου να συγκρατήσει την κατακόρυφη άνοδο του κόστους δανεισμού, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ προχώρησε σε έκτακτη παρέμβαση επαναγοράς μακροπρόθεσμου χρέους, ενώ οι επιπτώσεις διαχέονται ήδη στην πραγματική οικονομία.
- Το αμερικανικό δημόσιο χρέος έφτασε το ιστορικό υψηλό των 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, με το ετήσιο έλλειμμα να διαμορφώνεται στο 7,5% του ΑΕΠ.
- Οι τόκοι εξυπηρέτησης του χρέους ξεπερνούν πλέον το 1,1 τρισεκατομμύριο δολάρια ετησίως, ξεπερνώντας τις αμυντικές δαπάνες των ΗΠΑ.
- Το Υπουργείο Οικονομικών διπλασίασε τις επαναγορές ομολόγων για να συγκρατήσει τις αποδόσεις, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τα στεγαστικά δάνεια.
Η εκτόξευση των αποδόσεων και η έκτακτη παρέμβαση του Υπουργείου Οικονομικών
Η ραγδαία αύξηση του χρέους κατά περισσότερα από 11 τρισεκατομμύρια δολάρια την τελευταία πενταετία έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού ομολόγου ξεπέρασε το 5,3%, επίπεδο που είχε να εμφανιστεί από τον Ιούνιο του 2007. Απέναντι σε αυτή τη νευρικότητα, ο Υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε τον διπλασιασμό των επαναγορών μακροπρόθεσμων τίτλων, επιχειρώντας να προσφέρει παροδική ανακούφιση στις αγορές. Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση αφήνει να εννοηθεί ότι τα νέα έσοδα από δασμούς θα μπορούσαν να περιορίσουν το δημοσιονομικό έλλειμμα, αν και αναλυτές τονίζουν ότι μόνο μια ουσιαστική δημοσιονομική προσαρμογή μπορεί να δώσει μόνιμη λύση.
Οι ΗΠΑ δαπανούν πλέον περισσότερα από 1,1 τρισεκατομμύριο δολάρια ετησίως μόνο για την πληρωμή τόκων, ποσό που ξεπερνά τον συνολικό προϋπολογισμό για την εθνική άμυνα.
Το διεθνές ανταγωνιστικό περιβάλλον και η επιβάρυνση των νοικοκυριών
Τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα δεν αποτελούν πλέον τη μοναδική ελκυστική επιλογή για τους διεθνείς επενδυτές. Μετά από χρόνια σχεδόν μηδενικών επιτοκίων, τα 30ετή ομόλογα της Ιαπωνίας προσφέρουν αποδόσεις άνω του 4%, της Βρετανίας φτάνουν το 5,81% και της Γερμανίας το 3,76%. Η ενισχυμένη αυτή ανταγωνιστικότητα αναγκάζει τις ΗΠΑ να προσφέρουν υψηλότερα επιτόκια για να προσελκύσουν κεφάλαια, αυξάνοντας παράλληλα τις πιέσεις στην εγχώρια οικονομία.
Στην πραγματική οικονομία, τα αμερικανικά ομόλογα καθορίζουν το κόστος δανεισμού για τους πολίτες, ιδιαίτερα στα στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια. Σύμφωνα με μελέτη του Yale Budget Lab, η αύξηση του δημόσιου χρέους κατά την περίοδο 2015-2025 έχει επιβαρύνει το μέσο στεγαστικό δάνειο κατά περίπου 2.500 δολάρια ετησίως και το μέσο δάνειο αυτοκινήτου κατά 120 δολάρια. Παράλληλα, ο εξάμηνος πόλεμος στο Ιράν διατηρεί υψηλά τις τιμές των καυσίμων, εντείνοντας το συνολικό κόστος διαβίωσης.
Οι δομικές πιέσεις και τα όρια της νομισματικής πολιτικής
Η δημοσιονομική σπειροειδής διόγκωση τροφοδοτείται από πολλαπλούς παράγοντες. Εκτός από τις στρατιωτικές δαπάνες και τις φορολογικές ελαφρύνσεις που προστέθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης οδηγεί τις τεχνολογικές εταιρείες σε δανεισμό τρισεκατομμυρίων δολαρίων για τη δημιουργία κέντρων δεδομένων, ανταγωνιζόμενες ευθέως το αμερικανικό δημόσιο στην προσέλκυση κεφαλαίων.
Ο τέως πρόεδρος της Fed, Τζερόμ Πάουελ, έχει προειδοποιήσει ότι η πορεία του αμερικανικού χρέους είναι μακροπρόθεσμα μη βιώσιμη αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα.
Ττην ίδια στιγμή, οι αγορές παρακολουθούν με επιφυλακτικότητα τις κινήσεις του νέου προέδρου της Fed, Κέβιν Γουόρς, ο οποίος διστάζει να αυξήσει περαιτέρω τα επιτόκια παρά τις πληθωριστικές πιέσεις. Με το ετήσιο έλλειμμα να αγγίζει το 7,5% του ΑΕΠ, η αμερικανική οικονομία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, όπου η διατήρηση του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος δοκιμάζεται από τα ιστορικά υψηλά επίπεδα δανεισμού.
Πιστεύετε ότι το αμερικανικό χρέος μπορεί να επηρεάσει αρνητικά και τις ευρωπαϊκές οικονομίες; Μοιραστείτε την άποψή σας στα σχόλια.
